Rekuperacja – słowo to pochodzi z łaciny (recuperatio) oznacza po prostu odzyskiwanie energii, najczęściej cieplnej, od dawna i coraz coraz częściej energii elektrycznej, kiedy silniki trakcyjne pojazdów elektrycznych (tramwajów, elektrowozów, trolejbusów i samochodów pracując w czasie hamowania silnikiem jak prądnice ładują sieć trakcyjną, akumulatory i kondensatory. Rzadziej i w bardziej wyrafinowany sposób odzyskiwania jest energia mechaniczna i chemiczna.
Czemu warto stosować rekuperację?
Najpopularniejszym zastosowaniem procesu rekuperacji jest oszczędność energii cieplnej generowanej ze spalania paliw kopalnych (węgiel, olej, gaz) lub z wykorzystaniem prądu (tu energia może w części pochodzić z OZE) dla podgrzewania (w klimatyzacji również chłodzenia) powietrza w najszerzej pojętych budynkach użytkowych. Z kolei najbardziej popularnym i najczęściej stosowanym zastosowaniem procesu rekuperacji jest wentylacja mechaniczna, czasami nawet naturalna (grawitacyjna). Zasada odzyskiwanie jest bardzo prosta i wręcz oczywista, Powietrze opuszczające dowolny budynek zawiera ogromne ilości ciepła (lub – w przypadku chodzenia – możliwość absorpcji ciepła), które może być ponownie wykorzystane do grzania (schłodzenia) powietrza dostarczanego do budynku. Oszczędza się w ten sposób ogromne ilości energii cieplnej.
Montaż rekuperacji
Realizowany jest w każdym budynku użytkowym zaopatrzonym w wentylację mechaniczną, czyli w zdecydowanej większości budowli przemysłowych, użyteczności publicznej, biurowcach, hotelach itd.. Coraz częściej również indywidualne i wielorodzinne domy mieszkalne (apartamentowce) mają zamontowaną wentylację mechaniczną, gdzie montaż rekuperacji jest ekonomiczną i inżynierską oczywistością. Rekuperacja i same rekuperatory są w sumie relatywnie niewielką częścią, często bardzo dużych i skomplikowanych systemów wentylacji mechanicznej, a jego fizyczne zamontowanie w systemie bardzo niewiele wydłuża czas całkowitego montażu. Każda normalna firma instalacyjno – montażowa prowadzi takie usługi.
Rekuperator
Zasada działania rekuperatora jest bardzo prosta. To jest wymiennik ciepła, w którym powietrze w obiegu wymuszonym mechanicznie za pomocą wentylatora lub (najczęściej) systemu wentylatorów opuszczające budynek spotyka się z powietrzem podawanym do budynku. W rekuperatorze, który zbudowany jest jako system wężownic, czyli wielokrotnie zmieniających kierunek rur – chodzi o to by powierzchnia kontaktu strumieni powietrza o różnych temperaturach była odpowiednio duża – następuje przepływ energii cieplnej. Spada (albo rośnie) temperatura zużytego powietrza opuszczającego budynek i rośnie (albo spada) temperatura świeżego powietrza wtłaczanego do niego.